مرکب چیست ؟

مخلوط پراکنده ای از رنگدانه ها در داخل یک سیال حامل و یا محلولی از یک جوهر در آن که محصول نهایی، سیال، خمیر و یا پودری است که باید روی سطحی قرار گرفته و خشک شود.

مرکب‌های تحریر، علامت‌گذاری، نقشه کشی و چاپ، به روشهای گوناگونی روی کاغذ، فلز، پلاستیک، چوب، شیشه، پارچه یا مواد دیگر انتقال می یابند.

طبق تاریخچه پیدایش مرکب ها، اغلب مرکب‌ها وظیفه انتقال اطلاعات یا مطالب، تزئین و زیباسازی و یا حتی محافظت را به عهده دارد.

مرکب چاپ را می توان بر اساس ترکیب و بافت، کاربرد و همچنین کاربردهای نهایی و نوع روش خشک کردن آن تقسیم بندی کرد. ترکیب و بافت مرکب می توانند به یکی از انواع زیر باشند :

  • مرکب روغنی یا مرکب خمیری،
  • مرکب حلال
  • مرکب مایع (مرکب اتیلنی)
  • مرکب‌های مخصوص

مرکب آبشور

 

کاربردهای این مرکب‌ها در روشهای مختلف چاپ از قبیل چاپ برجسته، چاپ افست لیتوگرافی، فلکسوگرافیک یا منعطف، چاپ گراور، چاپ سیلک اسکرین، چاپ استنسیلی، تکثیر، چاپ الکترواستاتیک و چاپ با مرکب پاش (jet printing ) باشد.

کاربردهای نهایی یا مورد مشرف مرکبهای چاپ شده در روزنامه ها و مجلات، کتابها، مطالب تبلیغاتی و تجاری، چاپ کارتن ، چاپ جعبه ، پاکتهای کاغذی، کاغذهای بسته بندی، برچسبها، ظروف فلزی، ظروف پلاستیکی، فیلم‌های پلاستیکی، فویل‌ها، روکش‌ها و سلفون‌ها، مواد بسته بندی موادغذایی، کاغذهای بهداشتی و یا پارچه ها باشد.

روش‌های مختلف خشک کردن عبارتند از: خشک کردن با اکسیداسیون، تبخیر، نمود، رسوب دهی، پلیمریزاسیون، خشک‌شدگی شیمیایی، ژلاتینی شدن، خشک شدن سرد و با مرکب خشک شدن سریع پروراندن مرکب‌ها با پرتوهای فوق بنفش مبتنی بر پلیمریزاسیون نوری تک عضوها یا مونومرها به صورت لحظه ای و آنی توسط منبع پر انرژی است.

در صورتی که مرکب با استفاده از پرتوهای فوق بنفش خشک شود، علاوه بر کاهش آلودگی به صورتی که در روش‌های متداول خشک کردن وجود دارد، مصرف انرژی تا ۲۰ درصد کل انرژی لازم برای اجرای روش خشک کردن با اجاق‌های حرارتی که قبلا در چاپ روی کاغذ و فلز مورد استفاده قرار می‌گرفتند، کاهش می یابد.

 

تاریخچه پیدایش مرکب

برای درک کردن اهمیت صنعت چاپ بایستی به تاریخچه پیدایش مرکب رجوع کرد.

در حال  حاضر صنعت چاپ به یکی از نیازهای اساسی زندگی مردم در جهان تبدیل شده و با زندگی آن ها آمیخته شده است. اکثر ما امروزه در خانه ها و یا در محل کارمان از انوع دستگاه های پرینتر، فکس و … بهره می گیریم که اساس کاری و ماده اصلی همه این دستگاه ها بر اساس جوهر و مرکب مورد استفاده شده در آن ها است.

این مرکب ها از دیرباز و با انواع و شکل های مختلف در دو نوع آبی و غیر از آبی مورد استفاده مردم جهان قرار می گرفتند. مرکبهای آبی سیصد سال پیش از میلاد مسیح در چین پدید آمدند. این مرکبها از دوده چراغ به جای رنگدانه، چسب حیوانی یا صمغ گیاهی به جای بست، و آب به جای حلال تشکیل می شدند.

فنیقی‌ها نیز با استفاده از ماده رنگی گونه هایی از نرم تنان به ارغوان صور دست یافتند که رنگ بسیار کمیاب و گرانبهایی بود و کاربرد اختصاصی شاهانه داشت. مرکب های آبی معمولا در نگارش دست نوشته ها و تهیه چاپ نقش های چوبی مورد استفاده قرار می گرفتند.

گوتنبرگ مرکب های آبی را برای چاپ نامناسب می دانست زیرا به خوبی بر حروف فلزی نمی نشستند، بدین خاطر جهان تاریخچه شروع استفاده از مرکب چاپ را در زمان گوتنبرگ می دانند که تلاش می کرد برای ماشین چاپ، مرکب درست کند.

این مرکب ترکیبی از مواد طبیعی تخم کتان، رزین، دوده و صابون بود که به صورت جوشیده از آن استفاده می شد.
در حالی که دیگر چاپگران هم دوره گوتنبرگ از دوده زغال به جای رنگدانه استفاده می کردند که در طی گذشت زمان به رنگ قهوه ای در می آمدند اما مرکب های گوتنبرک پس از گذشت پانصد سال هنوز ظاهر متالیک سیاه رنگی غنی خود را حفظ کرده اند.

مرکب چیست؟

مواد تشکیل دهنده یا ترکیبات مرکب چاپ

مرکب ها یک ترکیب شیمیایی می باشند که بسته به فرآیند چاپ دارای خواص سیالی متفاوتی هستند که می توانند به صورت مایع و یا به صورت جامد و پودر باشند که این خاصیت سیالی آن ها بستگی به نوع  و مواد تشکیل دهنده مرکب ها دارد که از ۴ ماده اصلی تشکیل شده است که عبارتند از :

– پیگمنت : پیگمنت از مواد اصلی در در تعیین رنگ مرکب ها هستند این دانه های رنگی با ترکیب با رزین وحلال ، بصورت مایع برروی سطح حرکت می کند و این رنگدانه های ساخته شده از ترکیبات آلی بر اثر حرارت و فشار ساختار شیمیایی مناسب خود را از دست می دهند و باید شرایط محیطی مناسبی را برای آن ها فراهم کرد.

رزین: رزین ماده شیمیایی است که با ترکیب پیگمنت باعث حرکت روان آن روی سطح و نیز باعث چسبیدن آن به سطح چاپ.

حلال: حلال ها در مرکب مایع و یا ماده ای همانند آب، روغن ها، الکل و… هستند که ترکیب رزین و پیگمنت درون آن حل می شود و باعث رقیق شدن مرکب می شوند تا بتواند چاپ شونده انتقال پیدا کند.

مواد افزودنی: مواد افزودنی موادی همچون ضدکف‌ها، پرکننده ها و… هستند که هر کدام یک ویژگی خاصی را برای استفاده در مقاصد مختلف در چاپ اضافه می کنند.

 

2 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *